Naziv dvorca: Dvorac Adamović - Cseh

Mjesto / općina: Erdut, Osječko-baranjska županija

Geografske koordinate (ako su dostupne): 45.5244° N, 19.0625° E  

Vrijeme gradnje: Sredina i druga polovica 18. stoljeća; dograđivan u 19. stoljeću

Graditelj / plemićka obitelj: Johann Baptista Maximilian Zuany, Fanny pl. Adamovich Čepinska, Ervin pl. Cseh

Današnja namjena: Gospodarska namjena – Erdutski vinogradi d.o.o.

Status zaštite (kulturno dobro): zaštićeno kulturno dobro – Z - 1694

Čemu je dvorac služio u prošlosti?                                                                                                                                                                                     Dvorac je služio kao rezidencijalno sjedište plemićkog posjeda i središte poljoprivredne uprave.

Tko je živio u dvorcu (plemstvo, služinčad, radnici)?                                                                                                                                      U dvorcu su živjeli plemstvo (obitelji Zuany, Adamović, Cseh), njihova posluga, upravitelji imanja i sezonski radnici na vinogradima.

Kakav je bio svakodnevni život stanovnika?                                                                                                                                                                 Svakodnevni život bio je vezan uz poljoprivredu, posebice vinogradarstvo i vinarstvo, te društveni život plemstva u ljetnim mjesecima.

Izvori energije i grijanja: drvo

Opskrba vodom: bunari

Prehrana i proizvodnja hrane (vrtovi, lov, vinogradi): veliki vrtovi, vinogradi i lov

Materijali gradnje (lokalni / prirodni): opeka, drvo i kamen                                                                                                                         Načini koje su načine stanovnici dvorca živjeli u skladu s prirodom?                                                                                  

Stanovnici dvorca živjeli su u skladu s prirodom koristeći se prirodnim resursima i bavljenjem poljoprivredom, vinogradarstvom i vinarstvom.

U kakvom se prirodnom okruženju dvorac nalazi?                                                                                                                                                   Dvorac se nalazi u prirodi u blizini rijeke Dunav te okolnih vinograda.

Dvorac je u cijelosti zidan opekom. Podrumske prostorije su svođene bačvastim svodovima, dok prostorije prizemlja, kao i kata sjeveroistočnog kraka, imaju drvene međuetažne konstrukcije.

Kompleks dvorca s gospodarskim zgradama i uređenim krajolikom smješten je u središtu naselja, na povišenom platou iznad Dunava te u neposrednoj blizini srednjovjekovne utvrde. Svojom istočnom stranom dvorac se otvara prema Dunavu, a s ostale tri strane je okrenut prema gospodarskoj zoni unutar cjeline dvorca te prema naselju. Povijesne gospodarske građevine, koje su dio zaštićene cjeline dvorca, građene su južno i jugozapadno od dvorca, dok je dvorcu istočno i južno uređen manji park. Slikovita i bajkovita  šetnica od vinove loze, dvorcu istočno, vodi od dvorca do obala Dunava. Cjelina je djelomično ograđena zidanom ogradom, a do danas su sačuvani izvorni gospodarski i stambeni ulazi u kompleks dvorca.

Postoji li perivoj, park ili vrt? 

Postoji perivoj oko dvorca u kojem se nalazi nekoliko gospodarskih zgrada.

Dvorac je bio sjedište vlastelinstva te su se oko njega unutar zelenog pojasa pružale gospodarske građevine, dok su se prema Dunavu spuštali vinogradi. Osnovna izvorna koncepcija gospodarskog i parkovnog pojasa oko dvorca djelomice je sačuvana, kao i ograda oko dvorca. Dva zidana reprezentativna ulaza u kompleks dvorca do danas su sačuvana, a šetnica prema Dunavu, oblikovana nizom pergola s vinovom lozom, danas predstavlja jednu od najvećih atrakcija dvorca u Erdutu.

Jesu li korištene autohtone biljne vrste?                                                                                                                                                                Nema točnih izvora, ali se pretpostavlja da su se koristile lokalne biljne vrste kao što su hrast i bukva.

Kako je dvorac utjecao na razvoj naselja u blizini?    Dvorac je utjecao na način da je potaknuo razvoj poljoprivrede odnosno vinogradarstva  i vinarstva.

U kakvom je stanju dvorac danas?                                                                                                                                                                                                       

Tijekom druge polovice 20. stoljeća dvorac je adaptiran za potrebe IPK OSIJEK - Erdutski vinogradi, no u Domovinskom ratu dvorac je zapušten i derutan. Vinski podrum jugozapadne gospodarske građevine u cijelosti je sačuvan, zajedno s izvornim drvenim bačvama, i u dobrom je stanju. U istoj zgradi, u prizemlju, sačuvani su izvorni strojevi za proizvodnju alkoholnih pića. Dvorac je danas u privatnom vlasništvu Erdutskih vinograda d.d. Erdut, u dobrom je stanju, redovito se održava i djelomično je obnovljen.

Je li obnovljen ili zapušten?                                                                                                            

Dvorac je djelomično obnovljen. 

Postoji li turistička ponuda vezana uz dvorac?      

Turističke ponude vezane su uz vinograde i posjet podrumu gdje se sve proizvodilo i proizvodi i danas.

Postoje li elementi održivosti danas? (energija, lokalni proizvodi, edukacija)    

Da, postoje jer se u prostoru održavaju edukacije, a konzumiraju se lokalni proizvodi.

Kako bi se dvorac mogao koristiti na održiv način u budućnosti?                                                                                                                Mogla bi se napraviti dodatna ulaganja u održivi način proizvodnje vina, korištenje lokalnih resursa u svrhu promocije proizvodnje, kao i suradnja s lokalnim OPG-ovima.

Naš prijedlog održive namjene:                                                                                                                                                                            U dvorcu mogu biti još kvalitetniji obilasci, edukacije, degustacije vina i promoviranje različitih lokalnih OPG-ova i malih poduzetnika. 

Je li dvorac dio kulturne ili turističke rute?                                                                                                                                                                   Turistički se može posjetit, a najzanimljiviji je podrum u kojem se proizvodilo vino.

Kako mu se može pristupiti (pješice, biciklom, automobilom)?                                                                                                                  Dvorac je pristupačan i može se lako pristupiti pješice, biciklom ili automobilom.

Koje bi turističke aktivnosti bile prikladne?                                                                                                                                                            Degustacija vina ili povijesni obilazak dvorca bile bi prikladne turističke aktivnosti.

Postoje li legende ili zanimljive povijesne priče?                                                                                                                                                Fanny pl. Adamović Čepinska bila je prvi član obitelji koja se trajno nastanila u Erdutu sa suprugom Ervinom plemenitim Cseh. Suprug je volio kartati što njegova žena nije odobravala pa je tako u jednoj velikoj bačvi u Starom podrumu uredio prostoriju za kartanje. Nakon što je ona umrla on se ponovno oženio. Novoj supruzi nije smetalo što karta pa je Ervin dao izgraditi osmerokutnu kulu u dvorcu gdje će slobodno kartati.

Koja je jedna činjenica koja bi bila zanimljiva turistima?                                                                                                                                                                 

Tijekom izgradnje nove vinarije Erdutskih vinograda, tadašnja uprava htjela je napraviti prepoznatljivi simbol cijelog Erdutskog vinogorja. Novi simbol trebao je obuhvatiti vinsku tradiciju i povezati ga s erdutskom tradicijom i zato je odlučeno da se napravi najveća vinska bačva na svijetu. Bačvu je od slavonskog hrasta 1989. godine izgradio DIK Đurđenovac. Bačva je izgrađena tradicionalnom metodom cijepanja hrastovih duga od ukupno 109 hrastovih debala. Bačva je ukupne zapremine 75 000 litara, što je čini najvećom vinskom bačvom na svijetu u upotrebi. Bačva je uvijek puna i u njoj se uvijek nalazi graševina koja je zaštitni znak cjelokupnog vinogorja, a time i tvrtke Erdutski vinogradi d.o.o

Što nas ovaj dvorac uči o održivom načinu života?                                                                                                                                             Dvorac nas uči da možemo uvijek upotrijebiti lokalne materijale za izgradnju objekata te prirodu kao resurs za život (vinogradi).

Zašto je važno očuvati ovakvu baštinu?                                                                                                                                                                  Ovakva baština vrlo je bitna za očuvanje jer ima  gospodarsku namjenu, vrlo je bitan za hrvatsku povijest, graditeljstvo i daje nam korisne informacije o životu jedne od najmoćnijih plemićkih obitelji - obitelji Adamović.